Present Perfect vs Past Simple – jak rozpoznać te czasy i korzystać z nich poprawnie

Present Perfect i Past Simple – różnica

Present Perfect to czas wybitnie nielubiany i często gęsto kompletnie nie stosowany przez uczniów. Dzieje się tak z dwóch powodów:

1) nie występuje on w języku polskim, i w związku z tym jest dla nas dużą abstrakcją, zastępujemy go zwykle czasami Present albo Past Simple.

2) jest niezwykle enigmatycznie tłumaczony we wszelkiej maści podręcznikach. Dzisiaj postaramy się zaradzić temu jednemu i drugiemu, omawiając różnicę między Present Perfect a Past Simple.

Zanim przejdziemy do użycia, przykładów i szczypty teorii, przypomnijmy sobie budowę tych czasów.

Budowa czasu Past Simple

He worked (+),

He didn’t work (-),

Did he worked? – Yes, he did /No, he didn’t

Where did he worked?

Budowa czasu Present Perfect

I have sung (+)
He has sung (+)

I haven’t sung (-)
He hasn’t sung (-)

Have I sung? Yes, I have/No I haven’t
Has he sung? Yes, he has/No, he hasn’t

What have I sung?
What has he sung?

Popatrzmy sobie teraz na taką oto oś czasu:

Kropki przedstawiają polskie czasy – przeszły, teraźniejszy i przyszły, które są punktowe. Między nimi jest jednak przestrzeń – to właśnie tam urzędują sobie czasy Perfect. Tak więc Present Perfect rozciąga się od przeszłości do TERAZ. „DO TERAZ”  jest tutaj hasłem kluczowym.

Użycie czasów Present Perfect i Past Simple

Przejdźmy teraz do pierwszego użycia. W podręcznikach często widzę straszną formułkę informującą nas, że ten czas wyraża przeszłe doświadczenia. Moi drodzy, piszemy to na kawałku papieru toaletowego, z dziką lubością zgniatamy i wyrzucamy do śmieci, bo to nie znaczy absolutnie nic. Stwierdzenie, że wczoraj widziałam UFO też wyraża nasze doświadczenia, a wcale nie będzie powiedziane w Present Perfect tylko w Past Simple. Dlaczego? Ano ze względu na „wczoraj”. Jeśli wiemy, kiedy coś się wydarzyło – on Tuesday, 2 days ago, yesterday, in July, to ZAWSZE będzie Past Simple.

Yesterday I saw a UFO.

Natomiast jeśli usuniemy z tego zdania słowo „yesterday„, i nie mamy innych wskazań na to, kiedy to się wydarzyło, to wtedy użyjemy Present Perfect:

I’ve seen a UFO.

Gdzieś do tej pory (tak, DO TERAZ) widziałem UFO. Podsumujmy: jeśli mówimy o przeszłym wydarzeniu i nie podajemy kiedy to się stało, użyjemy Present Perfect.

Użycie SINCE i FOR w czasach przeszłych

Kolejna rzecz to: since/for.

I’ve lived here since June.

I’ve lived here for 6 months.

Since – od czerwca, czyli od konkretnego punktu w czasie, natomiast for – przez/od 6 miesięcy, czyli mówimy o okresie czasu. Popatrzmy na te zdania – mieszkam tutaj od czerwca/od 6 miesięcy. czyli do kiedy? DO TERAZ. Po polsku to jest czas teraźniejszy, ale czy jest nim w rzeczywistości? Zacząłem mieszkać tutaj w przeszłości i dalej mieszkam, ta czynność rozciąga się od przeszłości DO TERAZ. I jeszcze sobie porozciąga się zapewne w przyszłość. Z tym, że kluczem jest tutaj właśnie owo DO TERAZ, gdyż:

I lived there for 6 months, I moved out in July.

Czyli: mieszkałem tam przez 6 miesięcy, ale wyprowadziłem się w czerwcu, czyli już nie mieszkam. Widać nawet różnicę w polskich czasach – mieszkam vs mieszkałem. Jest to więc zupełna przeszłość z DO TERAZ nie ma nic wspólnego, a więc w Past Simple ją ;)

Określenia czasu w czasach przeszłych w angielskim

Kolejna rzecz „na rzeczy” ;) to określenia czasu takie jak: ever, never, always:

I’ve always loved you.

I’ve never liked sweets.

Have you ever been to the USA?

Więc tak: Zawsze Cię kochałem. Do kiedy?  DO TERAZ (i dalej będę); podobnie – nigdy nie lubiłem słodyczy. Do kiedy? no pewnie,  DO TERAZ! I ostatnie już – czy kiedykolwiek byłeś w USA? Powtórzę się : do kiedy??? :)

Ale nie tak szybko, porównajmy:

I always helped my mother when I was a teenager.

I never liked sweets when I was a child.

Did you ever go to hospital as a child?

1. Zawsze pomagałem mamie, kiedy byłem nastolatkiem (oby wszystkie nastolatki takie były!) – ale już nie jestem nastolatkiem, więc to już się skończyło
2. Nigdy nie lubiłem słodyczy, kiedy byłem dzieckiem (co za niezwykły okaz ;) ) – ale dzieckiem już nie jestem (może lubię słodycze?)
3. Czy kiedykolwiek poszedłeś do szpitala jako dziecko? – znowu dziecko, zaszłość strasznie dawna ;) . To wszystko jest przeszłością i nie ma nic wspólnego z „do teraz”. Są to rzeczy dawno zakończone i nawet always, never i ever tu nie pomoże ;).

Marylin Monroe vs Beyonce a angielskie czasy przeszłe

Tym razem zaczniemy od zdań:

I met Marylin Monroe.

I 've met Beyonce.

Czym się różnią od siebie te dwie piękne kobietki? Otóż jedna z nich nie żyje, a druga ma się całkiem dobrze. Marylin Monroe raczej nigdy już nie spotkamy (życie pozagrobowe ma swoją oddzielną gramatykę ;-)), i mówimy o spotkaniu z nią w Past Simple, a Beyonce może jeszcze nam się zdarzy gdzieś – znienacka, na ulicy, przyuważyć, więc w Present Perfect ją!

Podobnie ma się rzecz np. w tym przypadku:

He’s won 7 gold medals.

wygrał (do tej pory) 7 złotych medali (i ma szansę jeszcze parę zdobyć)

He won 7 medals before he retired.

wygrał 7 medali zanim odszedł na emeryturę, czyli więcej już raczej ich nie zdobędzie

Następnym razem będziemy kontynuować temat, aby nie zarzucić Was zbyt dużą ilością informacji i oszczędzić co nieco neuronów w mózgownicy. Take care!